Ενήλικοι στην Αίθουσα: Αφιέρωμα της Εναλλακτικής στην Διαπραγμάτευση του 2015 (Μέρος 2ο)

Εν όψει της πολυαναμενόμενης ταινίας του Κώστα Γαβρά για το 2015, βασισμένη στο βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη, Ανίκητοι Ηττημένοι, η Εναλλακτική κάνει αφιέρωμα στην Διαπραγμάτευση του πρώτου εξαμήνου του 2015…

Για τον Γιάνη Βαρουφάκη[1] η συνεδρίαση του Eurogroup της 20ης Φεβρουαρίου ήταν η ευκολότερη όλων στις οποίες είχε συμμετάσχει. Πολύ λογικό βέβαια αφού το κλίμα στα μέχρι τότε Eurogroup ήταν όχι μόνο αρνητικό αλλά και εχθρικό απέναντι στην κυβέρνηση και στον πρωθυπουργό που είχαν εκλεγεί για να εναντιωθούν στις πολιτικές της ΕΕ.

Λίγο πριν από την συνεδρίαση ο Εμμανουέλ Μακρόν, ως τότε Υπουργός Οικονομίας της Γαλλίας, έστειλε γραπτό μήνυμα στον Έλληνα Υπουργό Οικονομικών, σύμφωνα με τα λεγόμενα του ιδίου, πληροφορώντας τον ότι μόλις είχε συναντήσει την Άνγκελα Μέρκελ και την είχε πείσει να συμφωνήσει σε μια αμοιβαία αποδεκτή λύση. Η Μέρκελ ταυτόχρονα, σύμφωνα με τον Γάλλον Υπουργό, είχε δώσει σαφείς οδηγίες στον Γέρουν Ντάισελμπλουμ προκειμένου να θέσει τέρμα στο ελληνικό σήριαλ.

Κατά την συζήτηση του Eurogroup υπήρχαν πολλές κόντρες ανάμεσα στους Υπουργούς που σύμφωνα με τον Γιάνη Βαρουφάκη «παράβγαιναν μεταξύ τους για το ποιος θα αναδειχθεί σοϊμπλεκότερος του Σόιμπλε». Η μέρα δεν εξελίχθηκε καλά για τον Γερμανό Υπουργό Οικονομικών αφού ο Πρόεδρος του Eurogroup είχε απαλαχθεί από τις εντολές του και ακολουθούσε πια οδηγίες της Γερμανίδας Καγκελαρίου. Η συνεδρίαση εξελισσόταν σιγά σιγά σε μια ενδοκυβερνητική γερμανική σύγκρουση απόψεων Σόιμπλε-Μέρκελ (μέσω Ντάισελμπλουμ) με τους υπόλοιπους Υπουργούς Οικονομικών παρατηρητές, κάνοντας τον Σόιμπλε έξαλλο και ενάντιο του κοινού ανακοινωθέντος που προωθούσε ο Πρόεδρος του Eurogroup, το οποίο δεν περιείχε ρητά δέσμευση της Ελλάδας στο Μνημόνιο.

Λίγο πριν το τέλος της συνεδρίασης οι Υπουργοί Οικονομικών της Πορτογαλίας και της Ισπανίας συνέχιζαν να υποστηρίζουν την γραμμή Σόιμπλε μέχρι όμως που παρενέβη η Γενική Διευθύντρια του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, που έσωσε, σύμφωνα με τα λεγόμενα του νυν Γραμματέα του ΜέΡΑ25, την κατάσταση. Υπήρξε συμφωνία!

Για τον Γιάνη Βαρουφάκη, ο λευκός καπνός του Eurogroup της 20ης Φεβρουαρίου σηματοδοτούσε μια συμφωνία, η οποία αναγνώριζε τα βασικά που προσπάθησαν οι δανειστές να αρνηθούν στην κυβέρνηση.

Ωστόσο η συγκεκριμένη συμφωνία δημιούργησε ποικίλες αντιδράσεις, κυρίως στην Αριστερή Πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ, με πρώτο τον Μανώλη Γλέζο. Συγκεκριμένα ο 92χρονος παλιός αντιστασιακός, ιστορικό στέλεχος της αριστεράς και ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, εξέδωσε ανακοίνωση μέσω της οργάνωσης του κατά της λιτότητας, Ενεργοί Πολίτες, σύμφωνα με την οποία: «Ανάμεσα σε καταπιεστή και καταπιεζόμενο δεν μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός, όπως ακριβώς ανάμεσα στον σκλάβο και στον κατακτητή, λύση είναι μόνο η λευτεριά». Και άλλοι πολλοί στην συνέχεια σήκωσαν σημαία αντίδρασης, μεταξύ των οποίων και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και οικονομολόγος, Κώστας Λαπαβίτσας, ο οποίος έθεσε πέντε ερωτήματα που στην ουσία απεδείκνυαν το ασυμβίβαστο με το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης και τον τερματισμό των μνημονίων.

Πράγματι η Συμφωνία είχε ορισμένα λάθη που στην συνέχεια ακόμα και ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας παραδέχθηκε. Πρώτον, η κυβέρνηση από την μία τότε, τον Φεβρουάριο, υποστήριζε με σθένος την Συμφωνία, από την άλλη όμως αργότερα παραδέχτηκε ότι ήταν κακή. Αυτό δημιούργησε μια αίσθηση αναξιοπιστίας στην κοινή γνώμη. Δεύτερον, η Συμφωνία εγκλώβισε την κυβέρνηση σε μια διαδικασία πολύμηνων διαπραγματεύσεων, που θα κατέληγαν σε μια μη ανατρέψιμη συγκρουσιακή κατάσταση και που ταυτόχρονα αντί να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία της παράτασης του χρόνου, υπονόμευσε προοδευτικά την διαπραγμάτευση αφήνοντας στην διάθεση της τρόικας τους οικονομικούς και δημοσιονομικούς μοχλούς. Τρίτον, ουσιαστικά η κυβέρνηση δεσμευόταν ότι δεν πρόκειται να πράξει οτιδήποτε θα έθετε σε κίνδυνο την πληρωμή του χρέους ή την συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη[2].

Αυτές ήταν όντως αρνητικές πτυχές της Συμφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου, δεν ήταν δυνατόν όμως να γίνουν κατανοητές εκείνην την χρονική στιγμή και κάτω από την πίεση εσωτερικού και εξωτερικού για άμεση εύρεσης κάποιας αρχής λύσης. Η Συμφωνία έδινε την εντύπωση στην κοινή γνώμη ότι σε αρχικό στάδιο η σχέση Αθήνας-Βρυξελών έμπαινε σε ανάρρωση και δεν θα αργούσε να έρθει μια τελική συμφωνία που θα έδινε τέλος στο ελληνικό δράμα.

Επόμενος σημαντικός σταθμός της πορείας του πρώτου εξαμήνου της Κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα θα μπορούσε να θεωρηθεί ο Απρίλιος. Και γιατί ο Απρίλιος; Διότι εκείνον τον μήνα έγινε αντιληπτό το μόνιμο δράμα της αντιπαράθεσης του πρωθυπουργού και της ελληνικής κυβέρνησης με τα εγχώρια κέντρα εξουσίας και τα ελληνικά επιχειρηματικά συμφέροντα των ελιτ που εξυπηρετούν, όπως για παράδειγμα ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας με τις συνεχής, θρασείες, πολιτικές παρεμβάσεις του. Η μάχη για την παραμονή στην Ευρωζώνη αποτελούσε συνάμα και μια ενδοκρατική σύγκρουση. Η ισχύς αυτών των ελίτ οδήγησε την κυβέρνηση και τον Αλέξη Τσίπρα στην ανάγκη κατευνασμού των σχέσεων τους με την κρατική εξουσία έτσι ώστε να περιοριστεί αυτή η διμέτωπη μάχη. Τα μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα αποτελούσαν ένα μικρό κομμάτι του μεγάλου δράκου που αντιμετώπιζε η κυβέρνηση τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Έπρεπε λοιπόν, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ να ακολουθήσει πιο ρεαλιστικούς, πιο σοσιαλδημοκρατικούς δρόμους αφού πρώτα από όλα έπρεπε να κυβερνήσει την χώρα.

Η σύγκρουση δυνάμεων ανάμεσα σε κυβέρνηση και τρόικα οδηγήθηκε τον Απρίλιο σε μια εύθραυστη ισορροπία[3]. Ως συνέπεια αυτού, ο Αλέξης Τσίπρας και η κυβέρνηση θα έβρισκαν την ευκαιρία να περάσουν κάποιες από τις προεκλογικές δεσμεύσεις τους, όπως η πολιτική για τις φυλακές και το δικαίωμα ιθαγένειας στα παιδιά των μεταναστών. Όμως αυτά τα πολύ σημαντικά μέτρα έμοιαζαν σαν κόκκοι άμμου μπροστά στο μεγάλο αίτημα για τον τερματισμό της λιτότητας. Το κλίμα είχε ως εξής: η Συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου είχε δεσμεύσει την χώρα στην παγίδα χρόνου πληρωμής των δόσεων και την ίδια στιγμή ούτε η κυβέρνηση ούτε οι εργαζόμενοι και τα κοινωνικά κινήματα επιθυμούσαν άνευ όρων συνθηκολόγηση. Η συνολική άρνηση συνθηκολόγησης της ελληνικής πολιτικής και κοινωνικής εξουσίας συμβάδιζε όμως και ένα ευρωπαϊκό κατεστημένο που διψούσε για αίμα. Δεν ήταν ίδια η Ελλάδα της εποχής των τολμηρών μεταρρυθμίσεων της Αλλαγής στην δεκαετία του ’80 με την Ελλάδα του 2015. Δεν υπήρχαν οι σύμμαχοι που κρατούσαν τον ευρωπαϊκό επιχειρηματικό Κέρβερο μακριά. Ο Αλέξης Τσίπρας έπρεπε να συνθλιβεί παραδειγματικά. Έπρεπε η κυβέρνηση του να υπονομευτεί και σε άλλα μέτωπα και όχι μόνο με τον πόλεμο φθοράς και την ώθηση στην αυτοκτονία Βαρουφάκη. Χρειαζόταν μια εναλλακτική, μια νέα πλειοψηφία που θα ανέκυπτε μέσα από τα συντρίμμια του ΣΥΡΙΖΑ και θα στηριζόταν στην σοσιαλδημοκρατία, στον φιλελεύθερο ευρωπαϊσμό και στον εθνοκεντρικό συντηρητισμό, για την ψήφιση του μνημονίου. Το Απρίλιο εδράστηκε αυτή η ευκαιρία να δημιουργηθούν οι βάσεις της.

Σύγκρουση με την Αντιπολίτευση στην Βουλή στην συζήτηση για το Δημοψήφισμα

Το τελευταίο στάδιο της διαπραγμάτευσης στην περιοδολόγιση μας αποτελεί η 30η Ιουνίου, που έληγε η διορία για την αποπληρωμή της δόσης του 1,6 δις προς το ΔΝΤ. Για τον Αλέξη Τσίπρα «η πραγματική διαπραγμάτευση ξεκινούσε τώρα», καθώς οι μέχρι τότε διαβουλεύσεις έμοιαζαν κυρίως με απλές κοκορομαχίες. Αυτές οι κοκορομαχίες γίνονταν, όμως, με τα άδεια ταμεία που άφησε η κυβέρνηση Σαμαρά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, και λόγω της αποπληρωμής των προηγούμενων ξένων δανείων, να αποδυναμωθούν τα δημόσια οικονομικά, να μειωθεί η ζήτηση και να συρρικνωθεί η οικονομία.

Advertisement

Τα μεσάνυχτα της Τρίτης 30 Ιουνίου η Ελλάδα μπήκε σε διαδικασία εκπρόθεσμης οφειλής προς το ΔΝΤ.

Μια βδομάδα πριν, ο Αλέξης Τσίπρας που είχε ήδη αναλάβει προσωπικά την διαπραγμάτευση (αφού οι δανειστές δεν αναγνώριζαν πια, όπως προείπαμε, τον Γιάνη Βαρουφάκη ως συνομιλητή), έκανε μια τελευταία προσπάθεια εξεύρεσης ολοκληρωτικής λύσης. Ο πρωθυπουργός έφτασε στον ύστατο, μέχρι τότε, συμβιβασμό και προσέφερε μέτρα λιτότητας ύψους 8 δις αλλά δεν κατάφερε τίποτα. Η τρόικα επιθυμούσε την πλήρη εξόντωση του! Κανείς όμως δεν περίμενε ότι ο νεαρός και «άπειρος» πολιτικός, που τάραξε το ευρωπαϊκό κατεστημένο, είχε έναν τελευταίο άσσο στο μανίκι του!

Το βράδυ Παρασκευής προς Σάββατο, ο Αλέξης Τσίπρας προέβη σε τηλεοπτικό διάγγελμα.

Στο διάγγελμα του υπογράμμισε ότι ήταν διατεθειμένος να φτάσει σε έναν συμβιβασμό έτσι ώστε να υπάρξει μια συμφωνία κοινά αποδεκτή και κοινά ωφέλιμη για όλους, αλλά δεν βρήκε ανταπόκριση. Μετά από αυτό, έπαιξε το χαρτί του! Θα έθετε τις προτάσεις της τρόικας, το τελεσίγραφο των θεσμών στην κρίση του ελληνικού λαού με δημοψήφισμα μόλις μια βδομάδα μετά!

«Οι προτάσεις αυτές αποδεικνύουν την εμμονή κυρίως του ΔΝΤ στην σκληρή και τιμωρητική λιτότητα και κάνουν πιο επίκαιρη από ποτέ την ανάγκη οι ηγετικές ευρωπαϊκές δυνάμεις να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων και να πάρουν πρωτοβουλίες που θα δώσουν επιτέλους ένα οριστικό τέλος στην ελληνική κρίση δημοσίου χρέους, μια κρίση που αγγίζει κι άλλες ευρωπαϊκές χώρες απειλώντας το ίδιο το μέλλον της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Βαραίνει πάνω μας ιστορική η ευθύνη απέναντι στους αγώνες και τις θυσίες του ελληνικού λαού για την κατοχύρωση της δημοκρατίας και της εθνικής μας κυριαρχίας… Η ευθύνη αυτή μας υποχρεώνει να απαντήσουμε στο τελεσίγραφο με βάση την κυρίαρχη βούληση του ελληνικού λαού.

Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας αναγγέλλει το Δημοψήφισμα

Πριν από λίγο συγκάλεσα το Υπουργικό Συμβούλιο, στο οποίο εισηγήθηκα την διοργάνωση δημοψηφίσματος προκειμένου ο ελληνικός λαός κυρίαρχα να αποφασίσει. Η εισήγηση έγινε ομόφωνα αποδεκτή. Αύριο θα συνεδριάσει εκτάκτως η ολομέλεια της Βουλής προκειμένου να επικυρώσει την πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου για δημοψήφισμα την επόμενη Κυριακή, 5 Ιουλίου με ερώτημα την αποδοχή ή την απόρριψη της πρότασης των θεσμών![4]».


[1] Γιάνης Βαρουφάκης, Ανίκητοι Ηττημένοι, Εκδ. Πατάκη 2017

[2] Κέβιν Όβεντεν, ΣΥΡΙΖΑ: Μέσα στον λαβύρινθο, εκδ. ΟΞΥ 2016

[3] Το ίδιο

[4] Διάγγελμα στις 26/6/2015

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Next Post

ΠΑΣΟΚ & 3η του Σεπτέμβρη 1974

Θα μπορούσε κανείς να γράψει αμέτρητες σελίδες για το ΠΑΣΟΚ, την 3η του Σεπτέμβρη και τον Ανδρέα Παπανδρέου. Σε λίγες και συνοπτικές γραμμές με όλες τις πιθανές παραλείψεις θα γίνει μια προσπάθεια να φανεί η συμβολή του ιδρυτικού κειμένου και του ΠΑΣΟΚ σε αυτό τον τόπο. 45 ολόκληρα χρόνια συμπληρώνονται […]

Κάνε εγγραφή