Ισπανία: οι εκπλήξεις των εκλογών και η επόμενη μέρα

Του Βασίλη Μπαγιάτη

Τα πάνω-κάτω έφεραν οι γενικές εκλογές της 28ης Απριλίου στην Ισπανία. Το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα υπό την καθοδήγηση του Πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ κατάφερε να πετύχει μία καθαρή και αποφασιστική νίκη, την πρώτη του μετά το 2008. Με την συμμετοχή να κυμαίνεται στο εντυπωσιακό 75,75%, το μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής στη χώρα από το 1996, οι Σοσιαλιστές συγκέντρωσαν 7.480.755 ψήφους, ποσοστό δηλαδή 28,68, κερδίζοντας 123 έδρες και σημειώνοντας αύξηση 6,05%, με επιπλέον 38 βουλευτές. Πανωλεθρία υπέστη το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο από το 33% και τις 137 έδρες έπεσε στο 16,70% και κατέλαβε μόλις 66 έδρες, σημειώνοντας το χειρότερο αποτέλεσμα στην σχεδόν τριαντάχρονη ιστορία του. Οι φιλελεύθεροι Ciudadanos (Πολίτες) αναδεικνύονται σε τρίτη δύναμη στην Ισπανική Κάτω Βουλή που αύξησαν ποσοστά και έδρες. Από 13,1% και 32 βουλευτές, πλέον θα εκπροσωπούνται με 57, χάρη στο 15,86 που συγκέντρωσαν. Βαριές απώλειες υπέστησαν οι Unidas Podemos, που είδαν τα ποσοστά τους να εξανεμίζονται. Από το 21,15% πέφτουν στο απογοητευτικό 14,31%, με μόλις 42 από τις 71 εδρες που είχαν με βάση τις εκλογές του 2016. Την ίδια στιγμή η ακροδεξιά έκανε την εμφάνισή της στο Ισπανικό Κοινοβούλιο για πρώτη φορά μετά το 1979! Το εθνικιστικό κόμμα VOX εισέρχεται στο κοινοβούλιο με ποσοστό 10,26% και 24 έδρες. Ταυτόχρονα με την άνοδο του VOX οι εθνικιστικές παρατάξεις είδαν την δύναμη τους να αυξάνεται. Το ERC (Ρεπουμπλικανική Αριστερά Καταλονίας) αυξάνει σημαντικά έδρες και ποσοστά (από 2,66% και 9 βουλευτές σε 3,91% και 15 βουλευτές). Το κόμμα του πρώην Πρόεδρου της Καταλονίας Κάρλες Πουτζδεμόν, που έχει καταφύγει στο εξωτερικό, αποφεύγοντας την σύλληψη, για την συμμετοχή του στη απόσχιση της Καταλονίας μείωσε ελαφρώς τα ποσοστά του σε σχέση με το 2016 σε 1,91% και 7 έδρες. Τέλος, άνοδο είχε και το Εθνικό Κόμμα των Βάσκων (PNV), το οποίο κατέλαβε 1,51% και 6 έδρες. Συντριπτική ήταν η νίκη του PSOE στις εκλογές για την Γερουσία, για πρώτη φορά μετά το 1993, οπου κατέλαβε την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών (139 από τις 265). Ανάλογο αποτέλεσμα είχε να πετύχει από το 1989! Υπολογίζεται ότι το PSOE μαζί με τα κόμματα που στήριξαν την κυβέρνηση Σάντζεθ την προηγούμενη περίοδο θα έχουν συνολικά 172 έδρες.

Νίκη και στην Αυτόνομη Κοινότητα Βαλένθια

Ταυτόχρονα στην Αυτόνομη Κοινότητα της Βαλένθια διεξήχθησαν εκλογές για την ανάδειξη τοπικού Κοινοβουλίου, στην οποία οι Σοσιαλιστές επιβεβαίωσαν την κυριαρχία τους και αναμένεται να συνεχίσουν να κυβερνούν με το τοπικό κόμμα Coalició Compromís, υπό την ανοχή του τοπικού Unidas Podemos.

Δηλώσεις Πολιτικών Αρχηγών

Στα γραφεία του PSOE στο Φεράθ ο νικητής των εκλογών Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε στους χιλιάδες συγκεντρωμένους οπαδούς, που είχαν κλείσει την κυκλοφορία ότι “Δεν θέλουμε οπισθοδρόμηση, δεν θέλουμε την αντίδραση […], θέλουμε μία χώρα που να πηγαίνει μπροστά, που κοιτάει προς το μέλλον. Θα προχωρήσουμε με βάση τις αξίες μας, τις αξίες της Αριστεράς. Το μέλλον νίκησε και το παρελθόν ηττήθηκε”, ενώ έκλεισε με την ιστορική φράση No Pasaran (Δεν θα περάσουν!)” Οι συγκεντρωμένοι οπαδοί φώναζαν με νόημα “όχι (συγκυβέρνηση) με τον Ριβέρα (Ciudadanos)”. Ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος Πάμπλο Κασάδο (όπως επίσης και ο Αλμπέρ Ριβέρα) διεκδίκησε ρόλο αξιωματικής αντιπολίτευσης σε δηλώσεις του, ενώ έκανε λόγο για ένα κακό αποτέλεσμα για το κόμμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι κανένα στέλεχος του Λαϊκού Κόμματος δεν εμφανίζεται προς το παρόν στα ΜΜΕ. Ο ηγέτης των Πολιτών δήλωσε πως το κόμμα του θα παραμείνει στην αντιπολίτευση, ενώ ο Πάμπλο Ιγκλέσιας των Unidas Podemos τόνισε πως θα επιδιώξει την συμμετοχή του κόμματός του σε Κυβέρνηση Συνεργασίας με το PSOE. Τέλος, ο Σαντιάγκο Αμπασκάλ του VOX δήλωσε πως “Τελείωσε το πάρτι για την Αριστερά” και με βάση το εκλογικό αποτέλεσμα ότι “Αυτό είναι μόνο η αρχή!”.

Advertisement

Αποτίμηση αποτελέσματος

Η νίκη των σοσιαλιστών στην Ισπανία ήταν κατά κάποιον τρόπο αναμενόμενη, αλλά αυτό που κάνει μεγαλύτερη εντύπωση και αξίζει ερμηνείας είναι η κατάρρευση της δεξιάς η οποία δεν μπορεί μόνο να αποδοθεί στο πολιτικό κόστος που υπέστη κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής της στα χρόνια της κρίσης. Οι τρεις βασικοί λόγοι για τους οποίους καταποντίστηκε η παραδοσιακή Δεξιά στην Ισπανία είναι πρώτον γιατί στην ουσία η Δεξιά κατέβηκε με τρία κόμματα στις εκλογές, δεύτερον γιατί το Λαϊκό Κόμμα εγκατέλειψε τους κεντρώους ψηφοφόρους του και παραδοσιακά ποτέ στην Ισπανία το Λαϊκό Κόμμα δεν έχει κερδίσει εκλογές χωρίς να έχει πάρει μαζί του την πλειοψηφία των κέντρων ψηφοφόρων και τρίτον γιατί το Λαϊκό Κόμμα αλλά και οι Ciudadanos – αν και σε μικρότερο βαθμό – προσπάθησαν να “χαϊδέψουν” τα αυτιά των ακροδεξιών. Σε αυτήν την περίπτωση από τη μια χάνεις μετριοπαθείς ψηφοφόρους και από την άλλη ο ακροδεξιός ψηφοφόρος προτιμάει να ψηφίσει το αυθεντικό ακροδεξιό κόμμα. Ο ισπανικός λαός κινητοποιήθηκε για να αποτρέψει μία κυβέρνηση της Δεξιάς. Συνεπώς, η Δεξιά χωρίς καμία αμφιβολία ηττήθηκε κατά κράτος. Το πολιτικό σύστημα έχει μεταβληθεί ριζικά σε σχέση με το παρελθόν, όταν κυριαρχούσαν στον πολιτικό χάρτη μόνον δύο κόμματα, οι Σοσιαλιστές και το Λαϊκό Κόμμα (PP και PSOE). Αυτό καθαυτό το γεγονός επηρεάζει βαθιά και τον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας. Στο εξής πλέον είναι απαραίτητες οι κομματικές συμμαχίες, μία κυβερνητική πρακτική στην οποία δεν είναι συνηθισμένοι οι Ισπανοί. Ο αδιαμφισβήτητος νικητής των εκλογών είναι το σοσιαλιστικό PSOE, γεγονός που θα επιτρέψει στον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ να συνεχίσει στο Παλάτι της Μονκλόα. Το Unidas Podemos του Pablo Iglesias άντεξε, παρά την αιμορραγία ψήφων, χάνοντας όμως πoλλούς βουλευτές σε σχέση με τις εκλογές του 2016. Πάντως οι προβλέψεις των σφυγμομετρήσεων έκαναν λόγο για μία εκλογική κατάρρευση του κόμματος, γεγονός που σε μεγάλο βαθμό δεν επαληθεύθηκε. Ο μεγάλος ηττημένος χωρίς αμφιβολία είναι το δεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP), που κατέγραψε τη χειρότερη εκλογική του επίδοση στην τριακονταετή ιστορία του, κινδυνεύοντας να χάσει για λίγο και την ηγεμονία της Δεξιάς από τους Πολίτες (Ciudadanos). Δεν κέρδισε καμία έδρα στην Χώρα των Βάσκων, ενώ κατέλαβε μόνο μία στην Καταλονία. Παράλληλα, ήρθε τρίτο κόμμα, πίσω από τους Πολίτες σε σημαντικές Αυτόνομες Κοινότητες (Μαδρίτη, Ανδαλουσία, Αραγονία). Όμως, όλα δείχνουν ότι ο ηγέτης του κόμματος Πάμπλο Κασάδο δεν σκοπεύει να παραιτηθεί από την θέση του. Η ακροδεξιά Vox εισέρχεται στο Κοινοβούλιο, αλλά με λιγότερες δυνάμεις απ΄ όσο πρόβλεπαν ορισμένες δημοσκοπήσεις κι επιπλέον οι έδρες της δεν πρόκειται να αποδειχθούν αποφασιστικές για να σχηματισθεί κάποιο κυβερνητικό σχήμα, όπως συνέβη στην Ανδαλουσία τον περασμένο Δεκέμβριο.

Προς κυβέρνηση Σάντσεθ χωρίς Podemos και Ciudadanos

 Ο Πέδρο Σάντσεθ αναμένεται να κρατήσει κλειστή την πόρτα της κυβέρνησής του στο Unidas Podemos, επιμένοντας να ακολουθήσει το “πορτογαλικό μοντέλο”, παρόλο που στην Ισπανία η Αριστερά έχει τονίσει επανειλημμένα ότι θέλει να συμμετάσχει στην κυβέρνηση, σε αντίθεση με την Πορτογαλία που το Μπλόκο και το Πορτογαλικό ΚΚ είχαν αποκλείσει εξαρχής τη συμμετοχή τους στην κυβέρνηση του Αντόνιο Κόστα. Οι σοσιαλιστές προτιμούν να μην συμπεριλάβουν το Unidas Podemos στη μελλοντική κυβέρνηση. Στελέχη πάντως αποκλείουν προς το παρόν οποιαδήποτε συνεργασία με τους “Πολίτες”. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα ηγεμονεύει πλέον στην αριστερά και δεν έχει καμία διάθεση να “αφήσει περιθώριο” στο Unidas Podemos ή με άλλα λόγια έκλεισε οριστικά την πόρτα στην πρόταση του Ιγκλέσιας για συμμετοχή του Unidas Podemos και του ιδίου στην επόμενη κυβέρνηση του Σάντσεθ. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα θέλει να κυβερνήσει με τους 123 βουλευτές του και την εξωτερική στήριξη των βουλευτών του Unidas Podemos, του μικρού αριστερού σχήματος της Βαλένθια Comprοmis και του κόμματος της χώρας των Βάσκων PNV και την αποχή τουλάχιστον του Καταλυτικού ERC. Βέβαια, υπάρχει και μία ιδιαίτερη λύση, η οποία πολύ θα άρεσε στους Σοσιαλιστές: να κυβερνήσουν ως κυβέρνηση μειοψηφίας, επιδιώκοντας κατά περίσταση κοινοβουλευτικά ερείσματα, πότε στην Κεντροδεξιά (Ciudadanos) και πότε στην Αριστερά (Unidas Podemos). Η επιλογή αυτή είναι μεν δύσκολη, όχι όμως και αδύνατη. Εξάλλου, σε λιγότερο από ένα μήνα θα διεξαχθούν οι Αυτοδιοικητικές και οι Ευρωεκλογές και ότι οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης μπορούν να περιμένουν τα αποτελέσματα της τριπλής κάλπης του Μαΐου, για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τις τοπικές κυβερνήσεις και τους δήμους. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να δοθεί σύντομα μία λύση, όχι όμως πριν τα μέσα του Ιουνίου. Θα υπάρξουν πολλές επίσημες διαβουλεύσεις και πολλές άτυπες συζητήσεις, όμως είναι δύσκολο να επιτευχθεί ένα κυβερνητικό σχήμα. Μία πρώτη ένδειξη μάλλον θα έχουμε στις 21 Μαΐου, οπότε και θα συσταθεί σε σώμα το νεοαναδειχθέν Κοινοβούλιο και τότε θα μπορέσουμε να διαπιστώσουμε τι είδους συμμαχίες είναι δυνατόν να σχηματισθούν.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Next Post

Εργατική Πρωτομαγιά: Μέρα μνήμης και αγώνα!

Της Έλενας Ταμπουράκη 133 χρόνια μετά από εκείνη τη πρωτομαγιά του 1886,που έμελλε να μετατραπεί σε «μέρα-ορόσημο» για το εργατικό κίνημα… Πρώτη του Μάη του 1886. Σικάγο. Μία όμορφη, ανοιξιάτικη μέρα, πνίγηκε στο αίμα. Η αιτία; Η εξέγερση της εργατιάς. Χιλιάδες εργαζόμενοι, στη μεγαλύτερη πόλη του Ιλινόις, ξεχύθηκαν στους δρόμους […]

Κάνε εγγραφή