Γιατί έχει σημασία ο χάρτης της ενέργειας στην περιοχή του Καυκάσου

Όσο συνεχίζονται και κλιμακώνονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, τόσο απειλούνται οι ευρωπαϊκές, αλλά και οι παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, σε ένα έτος που έχει ήδη αναδειχθεί σημαδιακό για αυτές.

Τα χθεσινά γεγονότα στην περιοχή Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ανάμεσα σε Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν δεν είναι κάτι καινούριο. Στις 12 Ιουλίου 2020 υπήρξε άλλη μία ανάφλεξη, στα βορειοανατολικά, περίπου 300 χιλιόμετρα μακριά από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η οποία τελείωσε με τουλάχιστον 16 νεκρούς και θεωρήθηκε η χειρότερη μετά τον σύντομο πόλεμο των Τεσσάρων Ημερών, τον Απρίλιο του 2016. Όλα αυτά μέχρι χθες, όπου μετρήθηκαν τουλάχιστον 23 νεκροί, στρατιωτικοί αλλά και άμαχοι.

                Οι αψιμαχίες του Ιουλίου αφορούσαν την περιοχή Τοβούζ του Αζερμπαϊτζάν, η οποία φιλοξενεί τις πιο κρίσιμες υποδομές της χώρας, όπως το σιδηρόδρομο Μπακού-Τιφλίδα-Καρς που συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με την Τουρκία, αλλά και τους αγωγούς φυσικού αερίου και πετρελαίου, με σημαντικότερο τον αγωγό Μπακού-Τιφλίδα-Τσεϊχάν, αλλά και τον TAP (Διαδριατικός Αγωγός Φυσικού Αερίου), ο οποίος αφορά και την Ελλάδα. Το γεγονός πως οι αψιμαχίες του Ιουλίου βρίσκονται σχετικά μακριά από την περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, αναδεικνύει πως δεν είναι μόνο τα συνοριακά ζητήματα που αποτελούν βραδυφλεγή βόμβα για την περιοχή, αλλά πως η αυξανόμενη αντιπαλότητα μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας λειτουργεί ως καταλύτης για αυτά.

                Εκτός από το στρατιωτικό μέρος της σύγκρουσης, μεγάλο ενδιαφέρον έχει και το ενεργειακό. Ο Καύκασος είναι σημαντικό «σημείο πνιγμού» (chokepoint) για την μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου και περιλαμβάνει τόσο το Αζερμπαϊτζάν και την Αρμενία, όσο και την Ρωσία, την Τουρκία, το Ιράν και τις υπόλοιπες Κεντροασιατικές χώρες. Ήδη, στις 14 Ιουλίου, η Gazprom Armenia, θυγατρική του Ρωσικού ενεργειακού γίγαντα Gazprom, δήλωσε ότι αγωγοί φυσικού αερίου είχαν υποστεί ζημιές από τις στρατιωτικές ενέργειες. Εάν η κατάσταση συνεχίσει να κλιμακώνεται, το μεγαλύτερο πρόβλημα προβλέπεται να έχει η Τουρκία, η οποία εισάγει το 93% των προϊόντων πετρελαίου και το 99% του φυσικού αερίου που καταναλώνει (στοιχεία του 2018).

                Το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών ενέργειας της Τουρκίας προέρχεται από τη Μόσχα (το 46.95% του φυσικού αερίου και το 25.21% των προϊόντων πετρελαίου), ενώ η τιμή για τις εισαγωγές αυτές είναι σχεδόν διπλάσια για την Άγκυρα από όσο είναι για τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Μάλιστα, η περιοχή Τοβούζ, όπου σημειώθηκαν οι συγκρούσεις του Ιουλίου είναι εξαιρετικά κοντά στον αγωγό Νοτίου Καυκάσου (South Caucasus Pipeline – SCP), κλειδί για τις προσπάθειες της Τουρκίας να διαφοροποιήσει την ενεργειακή της εξάρτηση από τη Μόσχα. Άλλος σημαντικός κόμβος στην προσπάθεια αυτή της Τουρκίας είναι ο αγωγός φυσικού αερίου TANAP (Τrans Anatolian Natural Gas Pipeline Project), με τον οποίο συνδέεται και ο TAP στον Έβρο, στα σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας. Είναι έκδηλη, λοιπόν, η ενεργειακή στροφή της Τουρκίας προς το Αζερμπαϊτζάν και κατ’ επέκταση η πιθανότητα στρατιωτικής επέμβασης υπέρ του, ειδικά σε υποτιθέμενη ή υπαρκτή περίπτωση ζημιάς στις υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου.

                Κάθε βαρέλι πετρελαίου ή κυβικό μέτρο φυσικού αερίου που η Ευρώπη μπορεί να αγοράσει από το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν, ή το Τουρκμενιστάν, μειώνει την ενεργειακή εξάρτησή της από τη Μόσχα και επομένως και την πολιτική επιρροή της τελευταίας. Οι 3 μεγάλοι αγωγοί που ξεκινούν από το Αζερμπαϊτζάν και παρακάμπτουν τη Ρωσία, αλλά και το Ιράν (Μπακού-Τιφλίδα-Τσεϊχάν, Μπακού-Σούπσα, Αγωγός Νοτίου Καυκάσου) είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια της Ευρώπης, αλλά και των Ασιατικών αγορών. Η περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ είναι σημαντικός κόμβος σε αυτόν τον ενεργειακό χάρτη. Η πολιτική ανυπαρξία της κυβέρνησης Τραμπ στην πολύ σημαντική περιοχή του Καυκάσου έχει δημιουργήσει ένα κενό εξουσίας, το οποίο Ρωσία, Ιράν και Τουρκία σπεύδουν να καλύψουν. Όσο συνεχίζονται και κλιμακώνονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, τόσο απειλούνται οι ευρωπαϊκές, αλλά και οι παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, σε ένα έτος που έχει ήδη αναδειχθεί σημαδιακό για αυτές.

Αναφορές

Advertisement

https://oilprice.com/Geopolitics/Middle-East/The-Forgotten-Conflict-That-Is-Threatening-Energy-Markets.html

https://content.next.westlaw.com/5-524-3232?__lrTS=20200828044158382&transitionType=Default&contextData=(sc.Default)&firstPage=true

https://www.oxfordenergy.org/wpcms/wp-content/uploads/2018/01/Gas-Supply-Changes-in-Turkey-Insight-24.pdf

https://energypress.gr/news/diasyndethikan-oi-agogoi-tanap-kai-tap-sta-ellinotoyrkika-synora

https://foreignpolicy.com/2018/05/28/why-the-west-needs-azerbaijan/

https://carnegieendowment.org/2020/07/22/behind-flare-up-along-armenia-azerbaijan-border-pub-82345

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Next Post

Το αλφάβητο της ανάκαμψης

 Έχουν ήδη περάσει 6 μήνες από το ναδίρ, στο οποίο βρέθηκε η παγκόσμια οικονομία τα μέσα του Μαρτίου και μόλις αφήσαμε πίσω μας το χειρότερο Σεπτέμβρη της τελευταίας δεκαετίας. Ο Σεπτέμβρης αποτελεί παραδοσιακά για το χρηματιστήριο έναν από τους καθοριστικότερους μήνες, μην ξεχνάμε άλλωστε πως τα πρώτα σημάδια της Μεγάλης […]

Κάνε εγγραφή