Το τέλος της ιστορίας και η νέα μάχη των πολιτευμάτων

Η εικόνα προέρχεται από https://www.politico.eu/article/coronavirus-europe-crisis/  

Το 1989 ο Francis Fukuyama είχε αναγγείλει, με την επίσημη κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, το λεγόμενο τέλος της ιστορίας, εννοώντας ότι το παλαί ποτέ δίπολο που κινούσε τον τροχό της ιστορίας, το δίπολο του Ψυχρού πολέμου ανάμεσα σε σοσιαλισμό και καπιταλισμό, κατέρρευσε και ο δεύτερος πόλος αναδείχθηκε σε αδιαφιλονίκητο νικητή σε ιδεολογικό, πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Κατά αυτόν τον τρόπο ο Fukuyama θεώρησε ότι οι δομικές συγκρούσεις στην ιστορία της ανθρωπότητας θα σταματήσουν και άρα η ίδια ιστορία θα μπει σε stand by.

Πράγματι, στην αρχή, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για κάτι τέτοιο. Αυτό αποδεικνύεται και από την στροφή της σοσιαλδημοκρατίας σε νεοφιλελεύθερους δρόμους αναπλήρωσης των κενών του κλασικού νεοσυντηρητισμού/νεοφιλελευεθρισμού. Περάσαμε από τον «πόλεμο» στα λάφυρα, στην διάδοση των φιλελεύθερων δυτικών αξιών οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής σε “υποανάπτυκτες” χώρες της Ανατολής, που απλά ήταν μάλλον «πίσω από την εποχή τους», έρμαια σκληρών δικτατόρων. Η όλη φιέστα κράτησε σχεδόν είκοσι χρόνια και τελικά κατέρρευσε μαζί με την Lehman Brothers.

Κατέρρευσε το αφήγημα του τέλους της ιστορίας, δεν κατέρρευσε όμως σε καμία περίπτωση το αξίωμα του μονοπωλείου του νεοφιλελευθερισμού. Είναι σαν να λέμε ότι τελικά αυτή η φόρμουλα σκοτώνει αλλά δεν την αλλάζουμε γιατί «ομάδα που κερδίζει δεν αλλάζει» (!).

Ο νεοφιλελευθερισμός συνέχισε να υφίσταται ως λογική κοινωνικής συμπεριφοράς. Το «ο καθένας μόνος του και όποιος αντέξει» αποτελούσε και αποτελεί το αξίωμα ερμηνείας του κόσμου μας. Όταν ωστόσο ο ατομισμός και το δόγμα του «there is no such thing as society» χτύπησαν στον τοίχο και όταν η ιστορία και η … «τύχη» έπαιξε βρώμικο παιχνίδι με μια πανδημία, η σημασία του «όλοι μαζί» αναδείχθηκε σε τέτοιο βαθμό που ο κάθε νεοφιλελεύθερος πραγματοποίησε την μεγαλύτερη μεταστροφή σε θέμα ιδεών και νοοτροπίας.

Η Ευρώπη, πιστή όπως ήταν στην λιτότητα, ήρθε αντιμέτωπη με τα αποτελέσματα των πολιτικών της, με τα αποτελέσματα της δομικής ανεπάρκειας. Κατηγορούμε (και καλά κάνουμε) τον Μπόρις Τζόνσον για την ανοσία της αγέλης, αλλά δεν κατηγορούμε όλους αυτούς που γέννησαν τέτοιους πολιτικούς, που υποστήριζαν τις οικονομικές πολιτικές της «ανοσίας της αγέλης» εδώ και τόσα χρόνια, που εξέφτελισαν κάθε τι δημόσιο, κάθε τι αλληλέγγυο, κάθε δομή που τώρα θα μας ήταν όχι απλά χρήσιμη, όχι απλά βοηθητική αλλά σωτήρια. Καλή η ατομική ευθύνη -και όντως έχει μεγάλη σημασία- αλλά μην ξεχνάμε την κοινωνική ευθύνη, την ευθύνη των κυβερνώντων αλλά και την διαχρονικότητα ενός παραπόνου… δεν τα φάγαμε όλοι μαζί.

Advertisement

Το τέλος της ιστορίας λοιπόν είναι μπροστά μας!

Η εποχή μετά τον κορονοϊό θα είναι μια εποχή-σταυροδρόμι, θα είναι μια κρίσιμη περίοδος για την φιλελεύθερη δημοκρατία. Τα δικαιώματα θα έχουν –κάτι που ήδη έχει ξεκινήσει- εξευτελιστεί, στην βάση του συλλογικού καλού και την ίδια στιγμή, πέρα από τους πολίτες, θα δοκιμαστούν οι πολιτικοί μας θεσμοί.

Η εποχή μετά τον κορονοϊό αποτελεί μια νέα μάχη των πολιτευμάτων, μια σύγκρουση ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, στην λιτότητα και στην αλληλεγγύη, καθώς κρίνεται το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όλων των υπερεθνικών θεσμών. Είτε οι πολιτικές λιτότητας θα μείνουν στο παρελθόν ως πολλαπλώς αποδεδειγμένα αποτυχημένες είτε το σύστημα θα απονομιμοποιηθεί, η εμπιστοσύνη στους πολιτικούς θεσμούς, στις κρατικές και διακρατικές δομές θα χαθεί και τότε ναι θα μιλάμε για το τέλος της ιστορίας.

Είναι στο χέρι των κυβερνώντων σε κάθε χώρα –όχι μόνο στην Ελλάδα- να απαρνηθούν στην πλειοψηφία τους τον παλιό τους εαυτό και να καταλάβουν ότι δεν είναι το ίδιο πράγμα τα νούμερα με τους ανθρώπους. Μην αφήσουν τον πλανήτη να βυθιστεί σε μια νέα οικονομική κρίση, μην αφήσουν την κοινωνία μας να καταρρεύσει.

5 thoughts on “Το τέλος της ιστορίας και η νέα μάχη των πολιτευμάτων

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Next Post

Οι επιδιώξεις των κινήσεων Ερντογάν και τα αποτελέσματα τους

Του Κυρίακου Περιστέρη Τα τρέχοντα γεγονότα με την όξυνση της στάσης Τουρκίας με αιχμή το μεταναστευτικό έχουν προκαλέσει ερωτηματική σχετικά με τις επιδιώξεις της. Τουρκίας. Αυτές μπορούν να γίνουν σαφείς αν αναλογισθούμε της μέχρι τώρα κινήσεις της τουρκικής ηγεσίας στην Μέση Ανατολή. Η αποτυχία της εισβολής στην Συρία έχει καταδείξει […]

Κάνε εγγραφή