29 Χρόνια από την Υπογραφή της Συνθήκης του Μάαστριχτ

Νίκος Αλατάς

Κοντεύουν 30 χρόνια από την επέτειο υπογραφής της Συνθήκης του Μάαστριχτ, ας ‘‘κάνουμε μία βουτιά στο παρελθόν’’ και ας δούμε πολύ συνοπτικά την Συνθήκη του Μάαστριχτ.

Το έτος 1961 ο Γάλλος Πρόεδρος De Gaulle θα προτείνει το σχέδιο Fouchet , σε αντίθεση με το Σχέδιο του Pleven, σκιαγραφούσε την δημιουργία μιας κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας πάντα υπό το φως της προσέγγισης του διακυβερνητικής συνεργασίας. Ακόμα όμως και για αυτό υπήρχε απροθυμία και έτσι το σχέδιο Fouchet κατέληξε σε αποτυχία.

Τα έξι ιδρυτικά κράτη  το 1970 θα προχωρήσουν στην υιοθέτηση ενός συστήματος διακυβερνητικής συνεργασίας, την επονομαζόμενη Ευρωπαϊκή Πολιτική Συνεργασία  (ΕΠΣ).

Το 1973 γίνεται η πρώτη διεύρυνση με την ένταξη των ΗΒ, Ιρλανδίας και Δανίας. Ακολουθούν το 1981 η Ελλάδα και το 1986 η Ισπανία και η Πορτογαλία.

Στα 1981 ο Γερμανός Φιλελεύθερος Υπουργός Εξωτερικών Γκένσερ με τον Ιταλό Χριστιανοδημοκράτη ομόλογο του Κολόμπο  θα προτείνουν την μείωση του δικαιώματος βέτο και την προώθηση μιας πιο δυνατής πολιτικής συνεργασίας, το οποίο θα συμφωνηθεί στην Διακήρυξη της Στουτγάρδης το 1983. Ωστόσο και αυτό δεν θα τύχει μιας ευρείας υποδοχής.

Μπροστά στην τελμάτωση σε γενικό επίπεδο παρά κάποια μικρά βήματα προς τα εμπρός που βρισκόταν το Ευρωπαϊκό Εγχείρημα από την χρονική στιγμή της υπογραφής της Συνθήκης της Ρώμης, το 1987 θα υπάρξει ένα σημαντικό βήμα , η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη  (ΕΕΠ).

Εδώ σε αυτό το σημείο πρέπει να γίνει αναφορά στο έτος 1989 , το οποίο αναφέρεται ως annus mirabilis. Και λαμβάνει αυτό τον χαρακτηρισμό διότι εκείνη τη στιγμή λαμβάνει χώρα η κατάρρευση του Τείχους του Βερολίνου, η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, λίγο αργότερα διεξάγεται η επανένωση της Γερμανίας. Ένα γεγονός σημαντικό για την πορεία του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, θα δημιουργήσει ένα δίλημμα ασφάλειας , ο στόχος θα είναι η επανενωμένη Γερμανία να έχει ευρωπαϊκό προσανατολισμό.   

Ορόσημο στην πορεία της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης απετέλεσε η Συνθήκη του Μάαστριχτ , διότι σηματοδοτούσε ένα νέο βήμα στη διαδικασία δημιουργίας μιας ολοένα στενότερης ένωσης των λαών της Ευρώπης με βάση το επονομαζόμενο πυλωνικό σύστημα.

Παρακάτω σε διαγραμματικό πλαίσιο σκιαγραφούνται βασικά στοιχεία της Συνθήκης & το πυλωνικό σύστημα:

Advertisement

Ο δρόμος της κύρωσης της Συνθήκης του Μάαστριχτ απετέλεσε ένα ‘‘κακοτράχαλο μονοπάτι’’, διότι σε συγκεκριμένα κράτη-μέλη υπήρξε σοβαρό ζήτημα, παρακάτω παρατίθενται συνοπτικά η εν προκειμένω κατάσταση:

  • Δανία: Διεξαγωγή πρώτου Δημοψηφίσματος τον Ιούνιο του 1992 με τα εξής αποτελέσματα: 50.7% ΚΑΤΑ – 49.3% ΥΠΕΡ. Διεξαγωγή δεύτερου Δημοψηφίσματος τον Μάη του 1993: 56.8% ΥΠΕΡ – 43.2% ΚΑΤΑ.
  • Γαλλία: Διεξαγωγή Δημοψηφίσματος χάριν ενίσχυσης της Συνθήκης, απεδείχθη εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα με βάση τα αποτελέσματα τον Σεπτέμβρη του 1992: 51.05% ΥΠΕΡ – 48.95% ΚΑΤΑ.
  • Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας & της Βορείου Ιρλανδίας: Ύπαρξη έντονου ‘‘κύματος’’ σκεπτικισμού που έφερε μία χρονοβόρα διαδικασία κύρωσης στο Κοινοβούλιο.
  • Γερμανία: Επιχειρήματα για μη συμβατότητα Συνθήκης με το Σύνταγμα του κράτους, Οκτώβριος 1993: Απόρριψη επιχειρημάτων από το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας.

Οι εξελίξεις στην Γερμανία πρόκειται να προσφέρουν την προωθητική δύναμη για την θέση σε εφαρμογή της Συνθήκης του Μάαστριχτ, αυτό επετεύχθη την 01η Νοεμβρίου 1993.

Πηγές – Βιβλιογραφία:

Κοππά, Μ.-Ε. (2017). Η Κοινή Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας: Η ιστορία, οι θεσμοί, οι στρατηγικές. Αθήνα: Πατάκη.

Μούσης, Ν. (2013). Ευρωπαϊκή Ένωση: Δίκαιο, οικονομία, πολιτική. (14η εκδ.). Αθήνα: Παπαζήση.

Χρυσοχόου, Δ. (2010). Οργανωμένη πολλαπλότητα: Το μωσαϊκό της διεθνούς συμβίωσης. Αθήνα: Παπαζήση.

Nugent, N. (2009). Πολιτική και Διακυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Ιστορία, Θεσμοί, Πολιτικές. (Β΄ έκδ.). Μ. Μενδρινού (επιμ.). (Ι. Τσολακίδου Μέρη I,II,III και V – Α. Τριανταφύλλου Μέρος IV, μεταφρ.). Αθήνα: Σαββάλας (το πρωτότυπο έργο εκδόθηκε 2006).

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Next Post

Αδυνατίζοντας το δημόσιο χρέος;

 Τις τελευταίες μέρες έχουμε τις επίσημες ανακοινώσεις της κυβέρνησης για το πρωτογενές έλλειμα του προϋπολογισμού για το 2020, το οποίο με τις υπάρχουσες προβλέψεις για διψήφια ύφεση, θα κυμανθεί στο 10% ως προς το ΑΕΠ της χώρας. Αν σκέφτεστε ποια είναι η διαφορά του πρωτογενούς και του δευτερογενούς ελλείμματος, θα […]

Κάνε εγγραφή